Binnen de logopedie heeft spraak te maken met de besturing van de spieren voor het spreken en met de uitspraak van klanken. Spraakstoornissen komen zowel bij kinderen als bij volwassenen voor.
• Spraakstoornissen bij kinderen
Een verlate of vertraagde spraakontwikkeling komt vaak voor, met als gevolg dat kinderen voor hun omgeving slecht te verstaan zijn. Een veel voorkomende oorzaak is het verminderd horen van kinderen door vocht achter het trommelvlies. Dit wordt meestal behandeld door een KNO-arts. Verminderd horen zorgt ervoor dat klanken op elkaar lijken, waardoor het kind moeilijk onderscheid kan maken tussen verschillende spraakklanken. Andere oorzaken waarom kinderen problemen krijgen met de spraakontwikkeling zijn o.a. een algehele ontwikkelingsachterstand of afwijkende mondgewoonten.
Afwijkende mondgewoonten (veel met open mond zitten, zuigen op duim of vingers, verkeerd slikken, enz.) gaan vaak gepaard met slissen. Bij slissen komt de tong tussen de tanden of kiezen bij bepaalde letters: voornamelijk bij T, D, S en Z.
Een ander probleem dat zich voor kan doen bij de uitspraak is een verstoorde nasaliteit. Hieronder verstaan we met te veel of te weinig lucht door de neus spreken. Er zijn 3 klanken die door de neus moeten gaan: N, M en NG. Wanneer iemand te weinig lucht door de neus laat gaan tijdens het spreken, klinkt bijvoorbeeld een M als een B. Wanneer iemand te veel lucht door de neus laat gaan, wordt bijvoorbeeld de letter S door de neus uitgesproken.
Een andere oorzaak van een spraakstoornis kan een verbale ontwikkelingsdyspraxie zijn. Dit is een spraakstoornis die te maken heeft met de beweging. De mond wil niet op de juiste manier bewegen. Het kind heeft moeite met programmeren, afstemmen en controleren van de bewegingen die nodig zijn voor het spreken.
• Spraakstoornissen bij volwassenen
Ten gevolge van een neurologische stoornis kan een spraakstoornis ontstaan (dysarthrie genoemd). Denk hierbij aan spraakstoornissen na een herseninfarct of –bloeding, ziekte van Parkinson, MS en ALS.
Vragen: Neem contact op met Logopedie Lijf & Visie Soest.
Lees meer over de andere stoornissen.
